Pisaniem przedstawiamy wyniki badań. Jest to już czynność odrębna co do celu i co do jakości. Natomiast obmyślanie i uzasadnianie problemu, formułowanie przypuszczeń, wyłuszczanie założeń, opracowywanie metod roboczych, wykonywanie właściwej pracy badawczej przy ich pomocy i czynności dalsze, poprzedzające pisanie pracy — są to składniki działania — co do celu i charakteru tego samego rodzaju, składniki poszukiwania prawdy, czyli badania. W tak pojętym badaniu rozdzielić trzeba z kolei dwa rodzaje czynności: przygotowawcze i wykonawcze. Otóż gdy mowa o badaniach naukowych w znaczeniu węższym, chodzi zazwyczaj o czynności wykonawcze. Przeprowadzając badania naukowe w tym znaczeniu, czyli badania właściwe, wykonujemy szereg zadań przewidzianych w uzasadnianiu danego tematu jako problemu oraz przygotowanych przez dobór lub konstrukcję odpowiedniej metody roboczej. Robiąc to, zastosowujemy praktycznie metody robocze, wybrane lub wypracowane specjalnie celem rozwiązania określonego problemu naukowego.
